GO! onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap
donderdag 27 juni 2019
over GO!
nieuwsbrief

Blijf op de hoogte en schrijf u in voor de nieuwsbrief...

Schrijf in
 
of volg ons op   
uw artikel

Stuur uw artikel naar onze redactie...

Stuur ons uw artikel

Leerlingenparticipatie

 

 

Wat zegt de decreetgever?

Volgens het Bijzonder decreet betreffende het GO! bepaalt de schoolraad de wijze waarop de leerlingen van het secundair onderwijs worden betrokken bij de werking van de schoolraad. Hij kan daartoe een leerlingenraad oprichten.

Het Decreet betreffende participatie op school en de Vlaamse Onderwijsraad van 2 april 2004 (verder participatiedecreet) bepaalt dat in elke secundaire school een leerlingenraad wordt opgericht. Deze verplichting vervalt wanneer het schoolreglement de betrokkenheid van leerlingen bij het schoolbeleid op een andere wijze waarborgt en als minder dan tien procent van de leerlingen om de oprichting van een leerlingenraad verzoekt. De leden van de leerlingenraad worden verkozen door en onder de leerlingen.

Ook in elke lagere school kan een leerlingenraad opgericht worden. De oprichting is verplicht wanneer ten minste tien procent van de elf- tot dertienjarige leerlingen erom vraagt. Het schoolreglement bepaalt hoe een leerlingenraad in het lager onderwijs wordt samengesteld.

De leerlingenraad is verplicht tot informatie en communicatie over zijn activiteiten en standpunten bij alle leerlingen. De leerlingenraad wordt om de vier jaar opnieuw samengesteld. De leerlingen in de leerlingenraad beëindigen van rechtswege hun mandaat wanneer ze de school verlaten hebben, tenzij de leerlingenraad anders beslist.


Leerlingen zijn deskundig

We beschouwen kinderen en jongeren als volwaardige medemensen. We nemen hen ernstig. Ze moeten hun leer- en leeftijd op school mee zin geven en invullen. Hun deskundigheid is onmisbaar. Om die deskundigheid aan te spreken moeten we bewust een open sfeer scheppen, met respect met elkaar omgaan, elkaar kunnen aanspreken en vertrouwen.

Formele participatie

Bijna alle secundaire scholen en veel basisscholen hebben een leerlingenraad. Sommige hebben daarnaast een kinderparlement, een forum, werkgroepen, klankbordgroepen, praatrondes…

Ze communiceren door middel van verslagen, een website, prikbord, muurkrant, schoolkrant, enquête, vergadering, ideeënbus, radio…Ze hebben een voorzitter, secretaris, klasvertegenwoordiger. Er zijn begeleiders (leraar, opvoeder…), groene leerkrachten, vertrouwensleerkrachten, vertrouwensleerlingen, stewards …

Leerlingenparticipatie ondersteunen

De school moet voldoende deskundige ondersteuning bieden bij het opzetten en onderhouden van deze structuren en functies. In sommige scholen worden bijvoorbeeld de klastitularissen of leraren Nederlands of levensbeschouwelijke vakken opgeleid om de leerlingen te leren op een verantwoorde wijze hun vertegenwoordigers te kiezen. Zij helpen de leerlingen in de les de thema’s voor de leerlingenraad voor te bereiden.

Leerlingen hechten bijvoorbeeld niet alleen belang aan sport, ontspanning, culturele en ludieke activiteiten, de inrichting van de speelplaats en ontspanningsruimte, schone toiletten, uitstappen, maaltijden, drank en versnaperingen enz. maar ook aan hun examen- en lessenrooster, de spreiding van huiswerk en toetsen, wijzigingen aan het schoolreglement e.d. Ook in de les kunnen leerlingen meer verantwoordelijkheid nemen dan we denken. Ze kunnen zelf thema's en werkvormen kiezen, in onderling overleg projecten uitwerken, mee regels en afspraken maken. Dat moet hun betrokkenheid, welbevinden en rendement verhogen. De leerlingenraad is een platform waar daarover kan gediscussieerd worden.

Natuurlijk moeten niet alle wensen van leerlingen zomaar ingewilligd worden. Maar laat de school uitleggen waarom iets (nog) niet kan. Leerlingen aanvaarden dat. Het is ook zeer belangrijk dat het overleg tot snelle en concrete resultaten leidt. Anders haken de leerlingen af.

Formele leerlingenparticipatie is levend onderricht in democratische waarden, begrippen en methodes.


Vlaamse Scholierenkoepel

De Vlaamse Scholierenkoepel (VSK) is de vereniging van leerlingenraden van het secundair onderwijs. Het is een organisatie van en voor scholieren. Aan de ene kant wil VSK leerlingenraden ondersteunen en hen helpen hun werking te versterken. Dat doet hij op verschillende manieren. Ten eerste organiseert VSK zes keer per schooljaar regionale bijeenkomsten voor leerlingenraden. Daar wordt tijd gemaakt om ideeën en ervaringen uit te wisselen, om via vorming tips en informatie te vergaren en van gedachten te wisselen over thema’s die voor leerlingen van belang zijn op school. Ten tweede biedt VSK vormingen aan op maat van leerlingenraden en organiseert hij bij het begin van elk schooljaar startdagen voor leerlingenraden. Ten slotte heeft VSK enkele publicaties (een tijdschrift, een handboek en een nieuwsbrief) en ook een website met tips, ideeën en informatie speciaal voor leerlingenraden.

Aan de andere kant is VSK officieel erkend als spreekbuis voor de scholieren. VSK wil daarom de stem van scholieren ook buiten de schoolmuren laten weerklinken bij mensen die dagelijks met onderwijs begaan en bezig zijn. Zo hoopt VSK dat beleidsmensen, zoals de Vlaamse minister van Onderwijs, ook in gesprek gaan met leerlingen en rekening houden met hun vragen en bekommernissen.

Scholieren en leerkrachten die leerlingenraden begeleiden kunnen lid worden van VSK. Ze ontvangen dan alle informatie over het aanbod en de activiteiten. Lid worden is gratis en kan via www.scholierenkoepel.be.

Info

Vlaamse Scholierenkoepel vzw 
Nijverheidsstraat 10
1000 Brussel
02 894 74 70
info@scholierenkoepel.be
www.scholierenkoepel.be


Leerlingen en de schoolraad

Het Bijzonder decreet bepaalt dat in het secundair onderwijs de leerlingen bij de werking van de schoolraad betrokken kunnen worden. Als voortrekker van medebeheer en participatie is het evident dat in scholen van het GO! dit effectief het geval is.

De schoolraad kan bijvoorbeeld aan de leerlingenraad vragen welke thema’s de leerlingen behandeld willen zien; hij kan deze thema’s dan vooraan op de agenda plaatsen en vertegenwoordigers van de leerlingenraad uitnodigen om er mee over te vergaderen.

De schoolraad kan natuurlijk ook aan de leerlingen vragen wat ze denken over sommige thema’s die de schoolraad gaat behandelen.

Leerlingen kunnen ook min of meer permanent worden opgenomen in de schoolraad als deskundige, maar zonder stemrecht.

De school moet natuurlijk zorgen voor begrijpelijke achtergrondinformatie. De schoolraad kan ook een schriftelijke enquête bij de leerlingen voeren. Ofwel kan een delegatie van de schoolraad de leerlingenraad bezoeken en zijn advies vragen. De directeur kan ten slotte op verzoek van de schoolraad een open forum van alle leerlingen samenroepen en daar voorstellen bespreken.

 

 

Brede eerste graad in de praktijk
Het masterplan ‘Hervorming secundair onderwijs’ is in uitvoering. Eén van de belangrijkste wijzigingen is de brede eerste graad. In MS Geel hebben ze er alvast werk van gemaakt. Met talentmodules en boostklassen begeleiden ze de leerlingen richting een betere studiekeuze.
Terug verder